การบริหารธุรกิจตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท

  • Sirin Gunyaviriya มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • Metha Harimtepathip มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • Kirti Bunchua มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
Keywords: การบริหารธุรกิจ, พุทธปรัชญาเถรวาท, พระไตรปิฎก

Abstract

            การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดการบริหารธุรกิจและหลักธรรมที่พบได้ในพระสูตร 2) การบริหารธุรกิจตามหลักธรรมที่พบได้ในพระสูตร และ 3) วิธานงานวิจัยในสังคมไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิจัยเชิงเอกสาร ศึกษาพระไตรปิฎกและเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับทางพุทธศาสนาเถรวาทเป็นหลัก โดยรวบรวมข้อมูลทั้งจากแหล่งข้อมูลในประเทศและจากแหล่งข้อมูลต่างประเทศ ได้แก่ หนังสือต่างๆ ที่เกี่ยวกับการบริหารธุรกิจโดยทั่วไป ซึ่งเน้นการบริหารตน การบริหารคน และการบริหารงานเป็นสำคัญ

            ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดการบริหารอาจมีได้หลายรูปแบบแต่ทุกแบบเน้นที่ความสำเร็จเป็นจุดหมายเหมือนกันโดยใช้วิถีต่าง ๆ กัน 2) การบริหารตามพระไตรปิฎกนั้นเน้นการฝึกฝนข่มจิตใจของตนให้อยู่เหนืออารมณ์ โดยฝึกทั้งศีลด้วยการรักษากิริยามรรยาทและปฏิบัติสมาธิ ทำจิตใจให้มั่นคงไม่หวั่นไหวกับสิ่งที่เข้ามากระทบ และเจริญปัญญาให้รู้เท่าทัน รู้เหตุ รู้ผล ไม่เป็นทาสของอารมณ์ รู้จักประยุกต์หลักธรรมมาใช้อย่างรัดกุม ใช้ปัญญาแก้ปัญหาในทุกสถานการณ์อย่างมีเหตุผล รู้จักรักษากิริยามรรยาทตนเอง ให้ดี (การครองตน) ได้แล้วก็พึงค่อยสอนผู้อื่นให้รู้และกระทำตามด้วยการปรารถนาดีต่อผู้อื่นโดยใช้คุณธรรม เอาใจใส่สมาชิกในองค์กร ปลอบใจให้กำลังใจกันและกัน (การครองคน) รู้จักใช้บุคคลตามความสามารถของแต่ละคน ในการปกครองด้วยหลักแห่งธรรมาภิบาล เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ส่วนรวม เกิดประโยชน์แก่บุคคล แก่สังคมหมู่ใหญ่ แก่มวลมนุษย์ชาติ (การครองงาน) 3) การวิธานงานวิจัยในสังคมไทย ควรนำเอาผลการวิจัยไปสร้างและขยายผลเป็นแบบจำลองหลักสูตรการบริหารเชิงพุทธสำหรับพัฒนาผู้นำองค์กร และนำผลวิจัยในส่วนที่เป็นหลักธรรมสำหรับผู้บริหารไปปรับใช้ในองค์กรทางด้านการบริหาร ใช้หลักธรรมการบริหารตน บริหารคน และบริหารงานมาปรับใช้เพื่อการพัฒนาในระดับปัจเจกบุคคล

References

กรมการศาสนา. (2525). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.
นรี ภวการตานันท์. (2538). การบริหารการเมืองการปกครองในแนวพุทธศาสนา: ศึกษาจากนักคิดและพระไตรปิฎก. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552ก). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จันทร์เพ็ญ.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552ข). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 17. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จันทร์เพ็ญ.
สาคร สุขศรีวงศ์. (2559). การจัดการ: จากมุมมองนักบริหาร. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ: บริษัท จี.พี.ไซเบอร์
พรินท์ จำกัด.
อนิวัช แก้วจำนงค์. (2557). หลักการจัดการ. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: บริษัท นำศิลป์โฆษณา จำกัด.
พระมหาสุภีร์ ฐิตเมโธ. (2533). พระพุทธศาสนาที่ควรนำมาประยุกต์ใช้กับการบริหารราชการ, วิทยานิพนธ์
ศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระสุทธิพงศ์ ธรรมพิทักษ์. (2544). การศึกษาเชิงวิเคราะห์พุทธจริยธรรมสำหรับพระมหากษัตริย์ที่ปรากฏในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาเถรวาท: ระหว่างพระเจ้าพิมพิสาร กับ พระเจ้าปเสนทิโกศล. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหิดล.
เมธา หริมเทพาธิป กีรติ บุญเจือ และ พระมหามฆวินทร์ ปุริสุตฺตโม. (2558). เกณฑ์ตัดสินความจริงตามหลัก
กาลามสูตร: การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน”. วารสารวิชาการรมยสาร 13(3): 69-78.
Aniwat Kaewchamnong. (2014). The Principles of Management. (5th ed.). Bangkok: Numsil Advertising Company Limited.
Kingsbury, C. J. R. (1965). Cassiterite and wolframite veins of Aberfoyle and Storley’s Creek, in McAndrew, John, ed., Geology of Australian ore deposits: Australasian Inst. Mining and Metallurgy Proc., Vol. 1.
Mondy, W. R. & Noe, R. M. (1990). Human Resource Management. Boston: Allyn and Bacon.
Metha Harimtepathip, Kirti Bunchua & Phramaha Maghavin Purisuttamo. (2015). Criterion of Truth According to Kalamasutta: An Analytic, Applicative and Applicative Study. Rommayasan. 13(3), 69-78.
Naree Phavagantanan. (1995). The Concept of Politics and Governance in Buddhism: A Study of Thai Thinkers and the Tripitaka. Master of Political Science Program in Politics and Government. Graduate school: Chulalongkorn University. [in Thai]
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2009a). Dictionary of Buddhism. (17th ed). Bangkok: Chanphen Publisher.
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2009b). Dictionary of Buddhist. (17th ed). Bangkok: Chanphen Publisher.
Phra Dhammapitaka. (P. A. Payutto). (2003). Dictionary of Buddhism. (12th ed). Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House.
Phra Maha Suphi Thitmetho. (1990). Buddhism to be Applied in Public Administration. Bachelor of Public Administration. Graduate School: Mahamakut Buddhist University.
Phra Suthiphong Thammapitak. (2001). A Critical Study of Buddhist Ethics for the Kings as Appeared in the Theravada Budhist Texts: A Comparative Study of Kings Bimbisara and Pasenadi Kosala Regarding the Buddhist Ethical Concepts. Master of Arts Program. Graduate School: Mahamakut Buddhist University.
Religious Affairs, Department. (1982). The Royal Thai Version of the Tipitaka. Bangkok: Religious Affairs Department.
Sakorn Suksriwong. (2016). Management: from the Executive’s Viewpoint. (14th ed). Bangkok: GP Cyberprint.
Vatsyayan, K. (1986). Made Easy Ethics. New Delhi: Kedar Nath Ram Nath.
Published
2020-06-30