การศึกษาปริมาณสังกะสี แมงกานีส และแคดเมียมในข้าวสารจากตลาดข้าวในภาคกลางของประเทศไทย และการประเมินการรับสัมผัส

A Study of zinc manganese and cadmium in rice grains collected from rice markets at Central region of Thailand and exposure assessment

  • รัตนา ปานเรียนแสน มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • ณัษฐา กิจประเทือง สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพและความงาม วิทยาลัยสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • ปริศนา เพียรจริง หลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ วิทยาลัยสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • ดุษฎี เจริญสุข สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ วิทยาลัยสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
Keywords: สังกะสี แมงกานีส, แคดเมียม, ข้าวสาร, ตลาดข้าว, ภาคกลาง, ประเทศไทย, การประเมินการรับสัมผัส, zinc, manganese, cadmium, rice grains, rice market, Central region, Thailand, exposure assessment

Abstract

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปนเปื้อนของแร่ธาตุที่จำเป็นคือสังกะสี (Zn) แมงกานีส (Mn) และโลหะหนักที่เป็นพิษคือแคดเมียม (Cd) ในข้าวสารที่เก็บตัวอย่างจากแหล่งค้าข้าวในจังหวัดภาคกลาง อันได้แก่ พิจิตร ชัยนาท นนทบุรี และศึกษาในข้าวญี่ปุ่นที่ว่างจำหน่ายใน จังหวัดนครปฐม และทำการวิเคราะห์การรับสัมผัสแร่ธาตุ และโลหะหนักจากการบริโภคข้าวสาร หรือ estimate daily intake (EDI) เพื่อเป็นการรายงานปริมาณแร่ธาตุที่จำเป็นต่อมนุษย์ และการปนเปื้อนของโลหะหนักที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพมนุษย์จากการบริโภคข้าว ตลอดจนเฝ้าระวังการปนเปื้อนของสารพิษในอาหารหลักของประชาชนไทย ผลการศึกษาพบว่า งานวิจัยนี้สามารถเก็บตัวอย่างข้าวได้ ทั้งหมด 26 ตัวอย่าง โดยแบ่งเป็น 7 กลุ่มย่อยคือ  กลุ่มข้าวขาวหอมมะลิ  ข้าวเสาไห้ ข้าวผสม  ข้าวไรซ์เบอร์รี ข้าวกล้อง ข้าวเหนียว และข้าวญี่ปุ่น ผลการวิเคราะห์หาค่าสังกะสี และแมงกานีสด้วยเครื่อง atomic absorption พบว่า ปริมาณสังกะสีเฉลี่ย และแมงกานีสเฉลี่ย พบมากที่สุดในกลุ่มข้าวกล้อง คือ 16.193±1.322 mg/kg  และ 20.788±2.385 mg/kg  ตามลำดับ ค่าต่ำสุด และสูงสุด ของสังกะสี คือ 8.068 -18.614 mg/kg ส่วนค่าต่ำสุด และสูงสุด ของแมงกานีส คือ 5.404-29.750 mg/kg ค่าการปนเปื้อนของแคดเมียมเฉลี่ย พบมากในกลุ่มข้าวเหนียวคือ 0.015 ±0.016 mg/kg และค่าต่ำสุด – ค่าสูงสุดของแคดเมียมคือ 0.001 - 0.050 mg/kg ปริมาณการปนเปื้อนของแคดเมียมไม่เกินค่ามาตรฐานที่กำหนดให้ข้าวสารต้องมีแคดเมียมไม่เกิน 0.4 mg/kg  เมื่อประเมิน EDI จากการบริโภคข้าวใน 1 วันพบว่า การรับสัมผัสสังกะสีเฉลี่ยต่อน้ำหนักตัว (BW) มีค่า 0.064 ± 0.008 - 0.092 ± 0.007 mg/kgBW/วัน ส่วนการรับสัมผัสแมงกานีสเฉลี่ยต่อน้ำหนักตัวมีค่าตั้งแต่ 0.035 ± 0.007 - 0.118 ± 0.013 mg/kgBW/วัน การรับสัมผัสแคดเมียมเฉลี่ยมีค่าตั้งแต่ 0.005 ± 0.019 - 0.138 ± 0.083 mg/kgBW/วัน ค่าการับสัมผัสสังกะสีต่อวันที่ได้จากข้าวมีค่าน้อยกว่าที่กำหนดให้ได้รับต่อวัน ในขณะที่แมงกานีสมีแนวโน้มที่จะเกินปริมาณที่กำหนด ส่วนการรับสัมผัสแคดเมียมยังไม่เกินค่ามาตรฐานที่กำหนด และไม่ก่อความเสี่ยงจากการรับสัมผัสแคดเมียมจากกาบริโภคข้าวที่พบในบางพื้นที่ในประเทศ

 

The objectives of this research were to study the concentrations of essential element zinc (Zn) and manganese (Mn) and toxic metal cadmium (Cd) in rice grain that collected from rice market that located in central part of Thailand including, Phichit, Chainat, Nonthaburee and Nakhonpathom province.  The Japanese rice samples that sold in Nakhonpathom were also studied.  The exposure assessment of essential elements and heavy metal from consumption of rice grain was applied or it is called estimate daily intake (EDI) in order to report the concentrations of essential elements and contamination of hazardous heavy metal. This study intends to surveillance the contaminations of toxic pollutants in the Thai staple food.  The result of this study revealed that the 7 groups of rice sample were collected including, polish fragrant rice, polish Sowhai rice, multi-strain mixed polish rice, brown rice (rice berry), unpolished rice, sticky rice and Japanese rice.  The result of trace elements analysis by atomic absorption showed that the average concentrations of Zn and Mn were 16.193±1.322 mg/kg and 20.788±2.385 mg/kg respectively. The highest average concentrations of Zn and Mn were found in unpolished rice samples group. The lowest – highest concentrations of Zn were 8.068 -18.614 mg/kg. The lowest – highest concentrations of Mn were 5.404-29.750 mg/kg.  The highest average contamination of Cd concentrations was found in sticky rice group which was to be 0.015 ±0.016 mg/kg. The lowest – highest concentrations of Cd were 0.001 - 0.050 mg/kg.  The contamination of Cd in rice grain did not exceed the permissible guideline (0.4 mg/kg). When assessed the EDI values from rice consumption in one day, it was found that the average EDI values of Zn /body weight (BW) were 0.064 ± 0.008 - 0.092 ± 0.007 mg/kgBW/day. The average EDI values of Mn were 0.035 ± 0.007 - 0.118 ± 0.013 mg/kgBW/day. The average EDI values of Cd were 0.005 ± 0.019 - 0.138 ± 0.083 mg/kgBW/day. The obtained exposure rates of Zn in this study were lower than one day recommendation value.  However, the exposure rates of Mn exhibited the trend of exceeding the recommendation value. The exposure rates of Cd did not exceed the standard value and it did not increase the risk from exposure of Cd by consumption of rice samples that can be found in some area in the country.

Published
2022-06-28