ลักษณะทางมหภาคและจุลภาคของเครื่องยาสมุนไพรไทย: แก่นกันเกรา

Macroscopical and microscopical characteristics of Thai crude drugs under the name of Kaen-Kankrao

  • ปรียากมล มีอยู่เต็ม มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
  • อภิรัช ประชาสุภาพ ภาควิชาการแพทย์แผนไทย วิทยาลัยการแพทย์บูรณาการ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
  • เกศชฎา โชติพูล ภาควิชาการแพทย์แผนไทย วิทยาลัยการแพทย์บูรณาการ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์
  • อนงค์นุช ทุมปัด ภาควิชาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ วิทยาลัยสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  • กิตติศักดิ์ แคล้ว จันทร์สุข ภาควิชาการแพทย์แผนไทยประยุกต์ วิทยาลัยสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
Keywords: กันเกรา, ลักษณะทางมหภาค, ลักษณะจุลภาค, เครื่องยาสมุนไพรไทย, Kaen-Kankrao, FagraeafragransRoxb., Macroscopical Characteristic, Microscopical Characteristic, Thai Crude Drugs

Abstract

                      แก่นกันเกรา เป็นแก่นแห้งของพืชที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า FagraeafragransRoxb. วงศ์ Gentianaceaeเครื่องยาสมุนไพรไทยที่ใช้แก้ไข้ แก้ไอ แก้ริดสีดวงแก้ท้องเดินขับลม บำรุงโลหิต และเป็นยาอายุวัฒนะการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางมหภาคและจุลภาคของเครื่องยาสมุนไพรไทยที่ได้จากส่วนแก่นของกันเกราจากการศึกษาพบว่า ลักษณะเด่นทางมหภาคของแก่นกันเกรา เนื้อไม้มีสีน้ำตาลแกมสีเหลืองถึงสีน้ำตาลเข้ม ลักษณะเด่นทางจุลภาค มีเซลล์เวสเซลขนาดใกล้เคียงกันเรียงตัวแบบกระจาย เซลล์ไซเล็มพาเรงคิมากระจายตัวแบบพาราเทรเคียล เซลล์ไซเล็มเรย์เรียงตัวเดี่ยว เซลล์เรซินหรือชันมีสีเหลืองถึงส้ม และมีผลึกรูปปริซึมในเซลล์เส้นใย ผลการศึกษานี้ สามารถใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้น เพื่อนำไปสู่การจัดทำข้อกำหนดมาตรฐานของเครื่องยาสมุนไพรแก่นกันเกรา ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในการควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ ตลอดจนการวิจัยและพัฒนาตำรับที่เข้าตัวยานี้ต่อไป

                       Kaen-Kankrao or FagraeafragransRoxb. wood is widely used as an ingredient in several Thai traditional medicine remedies. It is used for treatment of antipyretic, cough, hemorrhoids, diarrhea, carminative, haematonic and prolong life indefinitely. The evaluation of macroscopical and microscopical characteristics of Kaen-Kankrao were invested in this study. Macroscopically, the crude drug of Kaen-Kankrao wood is yellow-brown to dark brown.  Microscopically,
the crude drug showed characteristic scattered solitary vessel cells of diffuse porous wood, paratracheal xylem parenchyma, and uniseriatehomocellular xylem ray. These results could be useful for the quality assessment of Kaen-Kankrao and the remedies that used Kaen-Kankrao as an ingredient.

Published
2019-04-05