ผลของโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อความรู้ ในการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคของผู้เสพยาเสพติด

  • กาญจน์รวี ถิระเลิศพานิชย์ สำนักงานป้องกันและบำบัดการติดยาเสพติด กลุ่มพัฒนาการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติด (คลินิกบำบัดยาเสพติด 2 ลาดพร้าว)
Keywords: แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ, วัณโรค, ผู้เสพยาเสพติด

Abstract

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาความรู้และการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคของผู้เสพ
ยาเสพติด ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ
รูปแบบการวิจัย: วิจัยกึ่งทดลองชนิดกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง
(quasi experimental research: one group pre-post test design) และเป็นวิจัย
พัฒนางานประจำสู่งานวิจัย (routine to research)
วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้ ศึกษาในช่วงเดือน กุมภาพันธ์-พฤษภาคม 2561
กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้เสพยาเสพติดที่มารับการรักษาในคลินิกบำบัดยาเสพติด 2 ลาดพร้าว
สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร โดยสุ่มแบบเจาะจงจำนวน 60 คน เครื่องมือวิจัย คือ
1) โปรแกรมการประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ 2) แบบสอบถามประเมินความรู้
และการป้องกันการติดเชื้อวัณโรค ดำเนินการทดลอง โดยจัดเป็นกลุ่ม ๆ ละ 5-8 คน ชมวีดิโอ
ร่วมกับการบรรยาย ทบทวนซ้ำ เพื่อให้กลุ่มตัวอย่างได้รับรู้โอกาสเสี่ยงการติดเชื้อวัณโรค
ความรุนแรงของโรค ประโยชน์ และอุปสรรคในการรักษาวัณโรค ด้วยวิธีการสร้างความ
ตระหนัก สร้างความกลัว และสะท้อนคิด เปลี่ยนความเชื่อ/การรับรู้ที่คลุมเครือ/ไม่ถูกต้อง
เป็นที่ถูกต้อง ตามแนวคิดของแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพของเบคเกอร์ ( Becker, M.H.,
and Maiman, L.A., 1975) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
และ paired t-test

ผลการวิจัย : ภาพรวมก่อนเข้าร่วมโปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ
ผู้เสพยาเสพติด มีความรู้ในการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคอยู่ในระดับน้อย (X = 18.87) และ
หลังเข้าร่วมโปรแกรมมีความรู้ ในระดับดีมาก (X = 27.60) และดีกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม
อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 เมื่อจำแนกรายด้าน พบว่า ก่อนเข้าร่วมโปรแกรม
มีความรู้เกี่ยวกับวัณโรคและการป้องกันการติดเชื้อวัณโรคอยู่ในระดับน้อย (X = 10.03
และ 6.83) และหลังเข้าร่วมโปรแกรมมีความรู้ ในระดับดีมาก (X =16.86 และ 10.73) และ
ดีกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ทั้งสองด้าน
สรุป : โปรแกรมการประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ สามารถนำมาใช้เพิ่มความรู้
แก่ผู้เสพยาเสพติด ในคลินิกบำบัดยาเสพติด เป็นการพัฒนานวัตกรรมสำหรับใช้ในงาน
ประจำได้

Published
2019-03-01